Motywacja od kuchni: nawyki

O motywacji i zaangażowaniu napisano już dużo.

Na rynku jest wiele książek, które opisują w jaki sposób zostać osobą zawsze zmotywowaną, bez problemu realizująca swoje cele i osiągającą sukcesy.

Teorie, eksperymenty, zasady, techniki.

Sporo tego.

Nie zawsze masz czas to czytać.

Czasem skomplikowane opisy wielu eksperymentów (ciekawych skądinąd) ciężko Ci przełożyć na swoje życie i praktykę.
Czasem techniki wydają się zbyt proste i oczywiste, żeby mogły zadziałać.
W tym artykule spróbuję trochę odczarować pewne mity, pokazać kilka technik, które uważam za skuteczne.

A więc, zaczynamy!

Człowiek to taka przewrotna istota, która  niby wie co i jak ma robić, no ale żeby tak w praktyce zastosować to już niekoniecznie.

Albo jeszcze inaczej – próbujemy, planujemy i działamy. A po jakimś czasie (zwykle niedługim) zaprzestajemy działania.

 

Dlaczego?

 

Co się takiego dzieje, że tak trudno nam dotrzymać postanowień noworocznych, biegania od poniedziałku czy ograniczenia podjadania wieczorem?

Co się takiego dzieje?

Przecież jesteśmy zwykle inteligentnymi i ogarniętymi ludźmi.

Więc o co chodzi?

 

Decyzja

 

Zwykle zaczyna się od myśli – chciałabym …

Potem następuje chwila zastanowienia i zwykle szybka decyzja. Czasem pojawia się plan działania i bardziej szczegółowe rozeznanie tematu czyli drogi do celu. Zwykle to tyle.

I zaczynamy.

Od poniedziałku, od pierwszego, od jutra.

Dlaczego to nie działa? Albo inaczej – dlaczego tak często nie działa?

Często jest to kwestia tego, że… to nie jest ten moment, albo tak naprawdę nam na tym wybranym celu nie zależy.

Trochę na temat weryfikacji celów i motywacji pisałam w artykule o Metodą Motywacji Błyskawicznej dr Michaela Pantalona z Uniwersytetu w Yale.

Jeśli chcesz wrócić do tego wpisu, zapraszam TUTAJ.

Ale dzisiaj jednak od innej strony.

Zwykle pierwsze kilka dni jest ok.
Jesteśmy podekscytowani, często się chwalimy innym, że właśnie się: odchudzamy, planujemy, zdrowo jemy, uczymy regularnie angielskiego, organizujemy swój czas, wstajemy o 6.00 itp.
Ale potem powoli, powolutku, wręcz niepostrzeżenie, wracamy do starych przyzwyczajeń, do starych nawyków.
I tym się już nikomu nie chwalimy.

Zwykle mówimy:  „Nie mam silnej woli. Nie potrafię, próbowałam wiele razy, ale zawsze wracałam do starych nawyków. To się nie może udać, ja taka nie jestem itp.”

Mam dla Ciebie dwie dobre wiadomości. Tak, dwie DOBRE 🙂 

Pierwsza dobra wiadomość: ostatnie wyniki badań jasno pokazują, że siłę woli możesz kształtować jak mięśnie czyli im więcej ją ćwiczysz – tym ją wzmacniasz. Nawet jeśli te ćwiczenia nie są duże, a cele początkowo wyznaczane niezbyt trudne – silna wola będzie wzmacniania.

Druga dobra wiadomość:  na budowanie codziennych nawyków również masz wpływ!

Nawyki budują nasze życie.
Nawyki to codzienne czynności, często wykonywane automatycznie, bez większego zastanowienia.
Stałe nawyki trudno zmienić z dnia na dzień.

Nawyki (według Charlesa Duhigga, „Siła nawyku”) to połączenie bodźca, procedury i nagrody. Konkretny bodziec wywołuje nasze działanie i otrzymujemy nagrodę.
I tutaj powinniśmy się zatrzymać jeśli chcemy coś w naszym życiu zmienić.

W skrócie nawyk działa według schematu:

  1. Bodziec czyli wyzwalacz. Może nim być naprawdę wszystko: pora dnia, emocje, konkretna osoba.
  2. Rutyna czyli konkretne działanie, które wykonuję z powodu tego, że pojawił się wyzwalacz
  3. Nagroda czyli szybki efekt podjętego działania.

Jeśli nawyk jest dobry dla nas, wtedy taki schemat postępowania służy realizacji naszych celów życiowych.

Gorzej jeśli jest to zły nawyk (np. przeglądanie FB czy sięganie po słodycze czy kolejną kawę). Zły nawyk w pierwszej chwili przynosi nam pozytywne emocje – zaspokajamy szybko potrzebę, pojawia się ulga bądź przyjemność. Jednak w drugiej kolejności, zwykle wyrzuty sumienia.

Nie będę Cię oszukiwać-  zmienić nawyk nie jest łatwo. Musisz do tego podejść na serio i sposób przemyślany.

Jak?

Zacznij od przeanalizowania nawyku, który chcesz zmienić a przede wszystkim co jest w nim nagrodą.

Określ co jest wyzwalacz powoduje oraz CZYM możesz następujące po nim działanie zastąpić.
Zastąpić oczywiście nowym działaniem – zdrowym czy pozytywnym.

Na koniec jeszcze jeden element, o którym zwykle przy motywacji (i zmianie nawyków) się zapomina. A może lepiej napisać – niedoceniana.

Niedocenione otoczenie

Główną przyczyną, która powoduje, że tak często nam się nie udaje jest nasze otoczenie.
Rodzina, znajomi, koledzy czy współpracownicy.

I oczywiście – przecież nie zmienimy nagle pracy, wszystkich znajomych o rodzinie nie wspominając. Musimy podejść do sprawy w zupełnie inny sposób.

Musimy skupić się na prognozowaniu, co się może wydarzyć.

Prognozowanie składa się z 3 elementów:

Przewidywania – tego co się może wydarzyć, jak otoczenie zareaguje na zmianę naszych nawyków, jakie trudne momenty mogą się wydarzyć

Unikania: sytuacji, czy osób które utrudniają nam trzymanie się nowego nawyku, konkretnych osób, unikanie pokus, które często (myleni!) traktujemy jako wyzwanie.

Dopasowania: bo nie wszystkich sytuacji (lub ludzi) możemy uniknąć. Czasem, do pewnych sytuacji musimy się dostosować, nie stawiać wszystkiego na ostrzu noża lub w miarę wcześniej zaplanować alternatywne zachowanie.

Świadomość powyższych mechanizmów i zasad może Ci bardzo pomóc w sytuacji, kiedy chcesz zmienić element swojego życia prywatnego lub zawodowego.

Nie wspomniałam o jeszcze jednym ważnym elemencie wpływającym na motywację – kryzysach.
Można w zasadzie być pewnym, że one się zdarzą. Nie ma innej opcji.
Każdy, nawet najbardziej zmotywowany człowiek, o żelaznej silnej woli ma kryzysy.

Po pierwsze  – to jest normalne. Po drugie – ważne jest, co zrobimy jak kryzys się pojawi. I nie wtedy jak się pojawi – tylko wcześniej.

Jak widzisz – wiele jest zasad i technik, które mogą Ci pomóc w realizacji swoich mniejszych i większych postanowień.

Jest ich jeszcze kilka- napiszę o nich wkrótce. Jednym z nich są nasze emocje.

Ale o tym  – następnym razem.

 

Bibliografia:

Goldsmith Marshall, Reiter Mark: Wyzwalacze, Wyd.Onep

Duhhig Charles: Siła nawyku. Dlaczego robimy to, co robimy i jak można to zmienić w życiu i w biznesie Wyd. PWN, 2013

Pantalon Michael : MOTYWACJA Metoda sześciu kroków, Wyd. GWP, 2017